Veranderingstrajecten hebben zoals eerder vermeld een nogal onvoorspelbare slagingskans gehad (veel mislukte projecten). Des te groter de projecten, des te groter de impact op de resultaten van de onderneming. Strakkere controle en beheersbaarheid zijn vooralsnog essentieel, maar nog beter is deze trajecten te laten omgeven door een volwassen organisatie.

Het volwassen maken van een veranderingsorganisatie heeft echter alleen zin als de rest van de organisatie zich op minimaal hetzelfde volwassenheidsniveau bevindt of meegroeit. Vandaar dat onderzoek nodig kan zijn naar de volwassenheid van de gehele organisatie c.q. de betrokken organisatieonderdelen. Mocht een onderdeel onvoldoende volwassen zijn, dan zou eerst deze kunnen worden ontwikkeld alvorens de veranderingsorganisatie (verder) te ontwikkelen.

Volwassenheid - in het algemeen - kenmerkt zich onder meer door

• een voorspelbaar gedrag (en resultaat),
• een beslissingsstructuur met behulp van heldere besluitregels,
• kwetsbaar en met rekenschap (accountability) willen opstellen voor het algemeen belang,
• conflicten zien als mogelijkheid voor verbetering en
• inzicht in de meerwaarde van persoonlijke ontwikkeling van zichzelf en anderen.

De volwassenheid van een (veranderings)organisatie valt uit een aantal elementen op te maken:

• organisatie strategie
• programma management
• administratieve organisatie
• performance management
• sturing
• administratie
• lerend vermogen
• methoden en technieken
• software

Vanuit de ICT markt wordt nogal eens gesproken over het Capability Maturity Model (CMM), welke voor het bepalen van de volwassenheid van de ICT organisatie kan worden gebruikt. CMM is ontwikkeld voor de ICT organisatie. Omdat de veranderingsorganisatie multidisciplinair is, is het van belang te kiezen voor een andere, meer uniforme, opdeling van maturity levels. Uiteraard kunt u ook met een andere methode, zoals bv. CMM voor de ICT, werken, maar u dient men zich dan wel bewust te zijn van het risico van suboptimalisatie.
Het CMM model onderkent vijf niveaus van volwassenheid, de zogenaamde 'maturity levels': Initieer, Herhaalbaar, Gedefinieerd, Beheerst, en Optimaliserend. EMS hanteert: Initiation, Control, Integration, Administration, en Maturity.

EMS heeft als onderdeel van het EMS model een methode ontwikkeld om de mate van volwassenheid van een organisatie snel duidelijk te krijgen. Door tevens gradaties in volwassenheid aan te brengen, kan vervolgens de keuze worden gemaakt welke onderdelen van de organisatie hoeveel in gradatie per wanneer zouden moeten stijgen. Dit maakt het mogelijk de volwassenheid geleidelijk, bijna organisch, te vergroten.